Over ons

Onderzoek

Demo behandeling

Onderzoeksresultaten

Sinds de eeuwwisseling is het mogelijk om via internet hulp te krijgen voor gezondheidsproblemen. Dit varieert van het lezen van informatie op een website tot het invullen van een zelftest of het volgen van een volwaardige behandeling. Behandeling via internet kan leiden tot zeer goede resultaten: een betere gezondheid, minder stress of somberheid, je fitter voelen en een afname van middelengebruik (1,2,3).

Op 21 maart 2005 is Tactus Verslavingszorg gestart met de internetbehandeling Alcoholdebaas.nl. Marloes Postel heeft als promovendus van het NISPA (Nijmegen Institute for Scientist-Practitioners in Addiction), een kenniscentrum op het gebied van verslavingzorg van de Radboud Universiteit Nijmegen, de uitvoerbaarheid en effectiviteit van de internetbehandeling onderzocht. Zij heeft hiertoe een doelgroeponderzoek, een pilot studie en een gerandomiseerde trial uitgevoerd.

Uit het doelgroeponderzoek blijkt dat de internetbehandeling een nieuwe populatie probleemdrinkers bereikt. Vooral de tot nu toe zeer moeilijk bereikbare groep volgt de behandeling: mensen met werk, vrouwen, nieuwkomers en hoog opgeleiden (4,5).

De pilot studie liet zien dat de internetbehandeling uitvoerbaar en haalbaar was. Zowel technisch als praktisch werkte het programma goed en hulpverleners en cliënten konden er prima mee overweg. De waardering van cliënten was erg groot. Ze vinden Alcoholdebaas.nl prettig, veilig en persoonlijk en het sluit goed aan bij hun behoeften. De 527 deelnemers lieten aan het eind van de behandeling een significante afname zien van het alcoholgebruik en een verbetering van hun gezondheid. Deze resultaten bleven ook 6 weken en 6 maanden na afronding van de behandeling gehandhaafd (6,7).

In de gerandomiseerde trial is een groep deelnemers aan de internetbehandeling vergeleken met een wachtlijst controle groep die gedurende een periode van 3 maanden 2-wekelijks een ondersteund e-mailbericht ontving. Uit de resultaten blijkt dat de internetbehandeling effectief is in het stoppen en verminderen van het alcoholgebruik. 70% van de deelnemers drinkt na afloop succesvol binnen de richtlijn van verantwoord gebruik (8). Ook de lichamelijke en psychische gezondheid van de deelnemers verbetert significant. Zo ervaren deelnemers minder depressieve gevoelens, geheugenproblemen en maagklachten en hebben ze ook minder last van transpireren. De motivatie om alcohol de baas te worden en te blijven neemt gedurende het volgen van de internetbehandeling sterk toe. De deelnemers zijn zeer tevreden en positief over de online behandeling. Vooral het persoonlijke element en de feedback van de hulpverlener worden gewaardeerd. Deelnemers voelen zich goed begrepen door de hulpverlener en het contact wordt als prettig, persoonlijk en veilig ervaren.

In het onderzoek is ook gekeken naar de redenen van cliënten om de behandeling niet volledig af te ronden. De belangrijkste redenen waren persoonlijke redenen, ontevredenheid over de behandeling en tevredenheid met de bereikte verbetering. We hebben ook gekeken welke cliënten de behandeling het vaakst voltooiden. We vonden dat vrouwen, mensen met een hoger opleidingsniveau, een hogere leeftijd, een lagere consumptie bij aanvang, meer bereidheid tot verandering en mensen die zich klaar voelen voor de behandeling vaker de behandeling afronden. Cliënt gaven zelf nog een aantal relevantie suggesties voor het verbeteren van de behandeling: o.a. het versturen van een email melding naar de persoonlijke email van de cliënten als er een nieuw bericht van de hulpverlener is en meer flexibiliteit in de behandeling, zoals bijvoorbeeld een onderdeel kunnen overslaan of het tempo kunnen aanpassen (9).

Op 18 oktober 2011 is Marloes Postel gepromoveerd aan de Radboud Universiteit Nijmegen op haar proefschrift ‘Well Connected. Web-based treatment for problem drinkers’. Een Nederlandse samenvatting vindt u hier.
 

Publicaties

  1. Postel, M.G., de Jong, C.A.J., & de Haan, H.A. (2005). Internetbehandeling www.alcoholdebaas.nl. Een zoektocht naar literatuur. Amersfoort: GGZ Nederland, Resultaten Scoren.
  2. Keizer, H., Postel, M., Westendorp, H., & Brenninkmeijer, M. (2007). Ontwikkeling Alcoholdebaas.nl internetbehandeling. Amersfoort: GGZ Nederland, Resultaten Scoren.
  3. Postel, M. G., de Haan, H. A., & de Jong, C. A. J. (2008). E-therapy for mental health problems: A systematic review. Telemedicine and e-Health, 14(7), 707-714.
  4. Postel, M. G., de Jong, C. A. J., & de Haan, H. A. (2005). Does e-therapy for problem drinking reach hidden populations? The American Journal of Psychiatry, 162(12), 2393.
  5. Postel, M. G., de Haan, H. A., ter Huurne, E. D., Becker, E. S., & de Jong, C. A. J. (early online, 29 July 2011). Characteristics of problem drinkers in e-therapy versus face-to-face treatment. Am J Drug Alcohol Abuse.
  6. Postel, M. G., de Haan, H. A., & de Jong, C. A. J. (2010). Evaluation of an e-therapy program for problem drinkers: A pilot study. Substance Use & Misuse.
  7. Postel, M.G., ter Huurne, E. D., de Haan, H.A. & de Jong, C.A.J. (2009). Alcoholdebaas.nl. Drie jaar online hulpverlening voor probleemdrinkers. Maandblad Geestelijke volksgezondheid, 64, 357-372.
  8. Postel, M.G., de Haan, H.A., ter Huurne, E.D., Becker, E., & de Jong, C.A.J.(2010) Effectiveness of a Web-based Intervention for Problem Drinkers and Reasons for Dropout: Randomized Controlled Trial. Journal of Medical Internet Research, 12(4), e68.
  9.  Postel, M. G., de Haan, H. A., ter Huurne, E. D., van der Palen, J., Becker, E. S., & de Jong, C. A. J. (in press). Attrition in Web-based Treatment for Problem Drinkers. Journal of Medical Internet Research, 13(4), e117
  10. Postel MG, Ter Huurne ED, de Haan HA, van der Palen J, de Jong CA. A 9-month follow-up of a 3-month web-based alcohol treatment program using intensive asynchronous therapeutic support. The American journal of drug and alcohol abuse 2015, 1-8.
  11. Postel, M.G., Witting, M., & van Gemert-Pijnen, L. (2013). Blended behandeling in de GGZ. Directieve therapie, 33 (3), 210-221.